Adrien Tirtiaux - Grand Chambord Interchange

Grand Chambord Interchange: een trap als manifest

Voor het vijfjarig jubileum van de galerie, nodigden we Adrien Tirtiaux uit – beeldend kunstenaar, architect en ingenieur – om iets bijzonders te bedenken voor de verborgen glazen kap boven de entreruimte. Een ruimte die tot dan toe onbenut bleef, maar door zijn hoogte en licht een unieke kans bood.

Zijn voorstel was een trap die niet alleen de bovenverdieping (de zolder) volledig integreert in het tentoonstellingsprogramma, maar die ook mee-evolueert met elke nieuwe show. Een trap die niet alleen fysiek, maar ook conceptueel een brug slaat tussen verleden, heden en toekomst van de galerie.

Dit idee bracht hem terug naar een eerdere samenwerking in 2013: Office / Baraques bij Lokaal 01 in Antwerpen. Toen creëerden we een groene, verwrongen trap die bezoekers naar het dak van de galerie leidde. De uitdaging nu was om een verborgen ruimte als centraal element in de galerie te integreren.

Zijn antwoord waren twee verstrengelde trappen, geïnspireerd op de beroemde magische trap van het Château de Chambord – mogelijk ontworpen door Leonardo da Vinci. Deze dubbele helix creëert niet alleen een continue route door alle tentoonstellingsruimtes, maar maakt het ook mogelijk dat elke expositie een nieuwe configuratie krijgt. De hiërarchie tussen begane grond en zolder vervaagt, en bezoekers ervaren de galerie als één groot, dynamisch geheel.

“Grand Chambord Interchange kan worden gezien als een manifest dat weerspiegelt waar deze galerie voor staat: een plek waar kunst groeit en waar netwerken en oeuvres elkaar versterken.”
— Indra Devriendt

De trap blijft minimaal een jaar staan en ontwikkelt zich mee met elke nieuwe tentoonstelling, als onderdeel van het vijfjarig jubileumprogramma.

De materialen voor deze trap werden gaandeweg geselecteerd. Voor de eerste tentoonstelling in het jubileumprogramma, WIT BOEK, werden honderden misdrukte boeken hergebruikt als bekleding. Deze boeken waren oorspronkelijk bedoeld om vernietigd te worden, maar kregen een tweede leven als dragende planken. Een samenwerking met Bruno De Vos (van Hopper & Fuchs) bracht toevallig een pallet boeken van uitgeverij D.D. Trans aan het licht – onverkoopbaar door een drukfout, maar perfect voor het doel.

De witte achterkanten van de boeken creëerden een strakke, bijna etherische uitstraling, terwijl de gele ruggen een subtiele gloed op de muren wierpen. De titel Passe-partout voelde als een metafoor voor de rol die deze boeken nu speelden: ze gaven toegang tot nieuwe mogelijkheden.

Toen WIT BOEK plaatsmaakte voor de volgende tentoonstellingen, werden de boeken vervangen door linoleum. Deze groene tegels, oorspronkelijk gebruikt door kunstenaar Leon Vranken in zijn installatie A Salute to the Wheel (2019) bij Galerie Marion De Cannière, pasten perfect bij de structuur van de trap. Nog een toeval: Vranken had de tegels geschonken aan Tirtiaux, en hun formaat bleek precies te matchen met het grid van de trap. De lichtgroene kleur riep bovendien herinneringen op aan de Office / Baraques-trap uit 2013 – een subtiele verbinding tussen oude en nieuwe projecten.

Grand Chambord Interchange is meer dan een fysieke verbinding tussen twee verdiepingen. Het is een organisch kunstwerk dat meegroeit met elke tentoonstelling. De misdrukte boeken en het linoleum zijn niet zomaar materialen; ze vertellen verhalen over duurzaamheid, toeval en artistieke samenwerking. Ze laten zien hoe kunstenaars, curatoren en bezoekers een ruimte kunnen vormgeven die dynamisch, inclusief en betekenisvol is.

Voor kunstenaars als Robbert & Frank, Kelly Christogiannis, Reinhard Doubrawa, vana, Jóhanna Kristbjörg Sigurðardóttir, Tramaine de Senna, Krystel Geerts, Jana Coorevits en Bo Stokkermans – wier recente shows de trap omringen – is deze installatie niet alleen een achtergrond, maar een actieve deelnemer aan hun werk. De trap nodigt uit tot exploratie, tot het ontdekken van nieuwe perspectieven – net zoals we dit de galerie zelf trachten te doen.

Bron: UiT in Vlaanderen